اصول گرافیکی

اصول طراحی جلد کتاب (قسمت دوم)

کتاب چیست؟ کتاب یک شیء با قابلیت دربرگیری، نمایش و به اشتراک گذاشتن اطلاعات و ایده‌ ها در قالب مجموعه ای از تصاویر و کلمات است. (متیو تردیچ)
کتاب مجموعه ای از صفحات نوشته شده، مصور، چاپ شده یا صفحات خالی ساخته شده از جوهر، کاغذ، پوست حیوانات یا مواد دیگر است که معمولا از یکطرف یا سمت به یکدیگر محکم شده یا متصل میگردند هر صفحه در کتاب، ورق و هر سمت یا روی هر ورق صفحه نامیده میشود. (ویکیپدیا)

تاریخچه‌ی مختصر طراحی جلد کتاب در ایران، کتاب آرایی و هنرهای وابسته به آن در طول مدتی بیش از هزارسال ( از قرن ۳ هجری به بعد ) از هنرهای فاخر و درخشان ایرانیان بوده است. پیش‌تر هم، کتاب‌های مصوری از عصر ساسانیان تا قرون اولیه‌ی هجری دیده شده است. در حقیقت نمونه‌های اصیل هنر نقاشی ایرانی را باید در کتاب‌های خطی مصور جستجو کرد که به فراوانی و به‌صورت گسترده از قرن هشتم هجری تا قرن ۱۱ سفارش داده شدند و نگارگری به یمن همین نسخه‌های نفیس، مجال و جایگاه بروز اصلی اش را پیدا کرد. هنر کتاب آرایی محصول کوشش گروهی هنرمندان از خوشنویس و نگارگر، تذهیب‌گر و جلدساز و که تحت نظارت و مدیریت رئیس کتابخانه که اغلب خود، هنرمندی بلندآوازه و مورد احترام بود، به تولید و آراستن کتاب‌ها می‌پرداختند.
از آغاز قرن بیستم و رواج کامل چاپ در ایران، نسل سرگردانی از گرافیست ها و طراحان کتاب آغاز به کار کردند که از ریشه‌های گذشته‌ی کم نظیر هزارساله‌شان دور شده بودند و هنوز با آنچه در جهان معاصرشان می‌گذشت نیز همراه نشده و اطلاع چندانی از آن نداشتند. هرچند تعدادی از هنرمندان پیشگام دست به تجربه‌های تازه‌ای زدند، اما سرعت حرکت گرافیک جهانی به قدری زیاد بود که فاصله را پیوسته بیشتر کرد.
پس از انقلاب اسلامی: انتشار کتاب بیشتر شد و طراحی روی جلد را دچار وقفه کرد چراکه کتب سیاسی کپی شد. شتاب چاپ کتاب‌های ممنوع باعث سهل‌انگاری و عدم توجه به کیفیت طراحی شده، طراحی جلد کتاب صدمات بسیاری دید. از دهه‌ی ۱۳۶۰به بعد که عطش کتب ممنوع فرونشست، به جایگاه نشر و طراحی روی جلد دوباره توجه شد. اخیرا نیز خوشبختانه در طراحی آرم شرکت توجه ویژه ای به اصول حرفه ای می شود.
نکته: به دلیل کم شدن نمایشگاه‌های نقاشی، دلایل اقتصادی و نبود رشته‌ گرافیک، طراحی جلد کتاب‌ ابتدا توسط نقاشان شروع شد. نگاهی گذرا به نحوه برخورد گرافیست‌های معاصر ما با مسئله هویت معاصر و پشتوانه سنتی گذشته، خبر از کارنامه چندان درخشانی نمی‌دهد و نمونه‌های موفق معدود به کنار، اغلب به صورت تکه‌برداری از پشتوانه‌ عمیقا ناشناخته مانده خبری ندارد.
در این مطلب به دومین قسمت از نکات می پردازیم:


ادامه مطلب

برچسب ها : طراحی جلد کتاب , سفارش جلد کتاب , طراحی جلد , طراحی آرم شرکت , طراحی آرم , گرافیک , هنری ,
+ نوشته شده در يکشنبه 25 تير 1396ساعت 22:15 توسط فراز | | تعداد بازدید : 11